sábado, 13 de febrero de 2016

OLATU ERRALDOIAK PASEO BERRITIK



Urtero bezala eta negu betean sartuta, ezin ziren falta olatu erraldoiak Euskal kostaldean.
Gehienetan gertatzen den moduan, atlantikoan izan dugun borraska sakon bateri esker etorri zaizkigu olatu erraldoi hauek euskal kostaldera.

Asteburuan olatu handiak izan ditugu baina asteartean izandakoak handiagoak izan dira, marea biziei esker. Atlantikotik zehar mugitzen diren borraska sakonek, marea biziekin batera koinziditzen dutenean, orduan izaten ditugu alerta laranja edo gorriko egoerak gure kostetan.

Astearteko goizaldeko itsasgoran, alerta gorria ezarrita zegoen, orain dela 2 urte ez ginela horrelako nibelaraino heltzen, baino kasu honetan eta nahiz eta kalte ugari egon, ez zen 2014-ko martxoaren modukoa izan.

Goizean alerta laranjara jeitsi zen abixua eta arratsaldean Donostiraino gerturatu nintzen argazki eta bideo batzuk grabatzera. Nahiz eta eguraldi kaxkarra eta ezegonkortasun handia egon, posible izan zitzaidan argazki hauek ateratzea. Espero det zuen gustokoak izatea.

DENBORALEA DONOSTIAN















sábado, 6 de febrero de 2016

"JONÁS" ELUR EKAITZA

Azkenean eta urtero bezala heldu behar zen Nor´easter motako elur ekaitza. Aurtengo negu hasiera oso epela izan da Estatu Batuetako ekialdean hemen bezala, baino hango meteorologia ez du barkatzen. Hemen, tenperatura epelak eta euri gutxirekin jarraitzen dugun bitartean, eta hori negu betean gaudela, han azkenean sartu dira negu betean, Jonás izeneko elur ekaitz erraldoi eta bortitz bateri esker. Irudia: (noaa.gov)

Askotan esan dudan bezala, han gertatzen diren fenomenoak ugariak dira, baina ez hori bakarrik, hauek duten dimentsioak normalean erraldoiak izaten dira.
Kasu honetan, ekaitz honek utzi dituen haizeak, olatuak eta batez ere elurteak izugarriak izan dira. Leku askotan egin du elurra, eta Washington edo New York jaso dituzten elurteak nabarmenak noski. 63 eta 30 zm-ko geruzak hurrenez hurren, eta horrelako hiri handietan arazoak ugariak izaten dira.

Baina zer da Nor´easter ekaitza?
Ba ekaitz hauen baldintza garrantzitsuetariko bat, jet korrontearen kokapena da Estatu Batuetako latitude erdialdeetan.
Korronte hau tropikoetara jeisten denean, artiko-ko aire hotza eta lehorra latitude baxuetara mugitzea sortarazten du, eta alde berean, Mexiko-ko golkoaren aire bero eta hezea, goi latitudeetara mugitzea.
Irudia: wane.com
Aire masa oso ezberdin hauek talka egiten dutenean, sistema frontal baten eraketa sortzen dute. Bi aire masa hauen mugimendua behe presio-gune baten alboan ematen da, generalean aire masa hauen mugan sortzen bait dira.

Nor´easter izena ingelesez, Atlantiko ozeanotik datozen ipar ekialdeko haizeei dagokio, etengabe eta indartsu joten dutela.
Jonás oso ekaitz indartsua izan da, baina gehienetan izaten dira bortitzak elur ekaitz hauek, batez ere sortzen dituzten elurteengatik.

Kasu honetan eta askotan izaten den bezala ekaitz hauek sortzen direnean, Kanadatik jeisten den aire artikoa (jet-korrontearen ondulazioa eta borraskaren biraketa ziklonikoari esker, erloju-orratzen aurkakoa), eta ekaitz hauek tropikotik ekartzen duten hezetasunari gehituta, osagai perfektuak dira elurra mara-mara egiteko Estatu Batuetako ipar-ekialde kostaldean dauden leku askotan. (Animazioa: www.noaa.gov)


Ederrak handik heldu diren negu irudiak, batez ere elurzaleak garenendako, bitartean Euskal Herrian itxaroten jarraituko dugu. Momentu honetan otsailak 6-an gaude eta negu itxurarik ez...

Amaitzeko, hemen partekatzen dut argazki eta time-lapse ikusgarri bat.

Argazkia: William Watkinson

Bideoa: Eric Blow

lunes, 28 de diciembre de 2015

EUSKADI TROPIKALA

Orain dela urtebete, beste sarrera bat partekatu nuen gabonetan izaten ari giñen eguraldiari buruz. Zeru garbi eta gau hotzarekin bukatu genuen urtea, eta elurra mendi tontorretan.

Aurten, ez gabonetan baizik eta abendu guztian izaten ari garen eguraldia zoratzekoa izaten ari da. Euri gutxi, tenperatura epelak, eguzkia, hegoaizea......ez hotzik, ez elurrik, non da negua?

2015 urtea, erregistroak hartzen direnetik beroena izan da munduan eta bestalde, aurtengo El Niño fenomenoa Pazifikoan, 1997-koa baino indartsuagoa izan da, errekord guztiak gaindituz. Honez gero, zikloi aktibitatea Pazifikoan ikaragarria izan da, tifoi mordo eta indartsuak sortu dira urtean zehar, inoiz baino gehiago baina zorionez gehienak ez dute lurra ikutu eta itsasoan zehar mugitu dira desagertu arte. Baino hau beste historio bat da.

Gaiari bueltatuz, abendu honetan eukitzen ari dugun eguraldia ez da normala, edo behintzat urtaro honi dagokiona. Azkenengo urteetan ez dugu elur askorik jaso neguan baino kontuan hartu behar dugu negua hasi berria dela eta gurean, otsaila izaten dela benetako negu giroa ekartzen digun hilabetea. Orduan esperantza ez dugu galduko, batez ere elurzale amorratuak garenok. Goiko argazkia, azkenengo egunetan twitter-en gehien partekatu den irudietako bat izan da, eta ez da gutxiagorako.

Egun hauetan Estatu batuetan izan diren tornadoak oso indartsuak eta ohikoak izaten ari dira, El Niño fenomenoaren efektuaren ondorioz, hori diote eta ez da harritzekoa. Zonalde horretan momentu honetan daukaten eguraldia ez dauka zerikusirik iaz eta azkenengo neguetan izan dutenarekin.

Mosku hiriko plaza gorria elur gabe dago, harritzekoa eta guztiz ezhoizkoa eta bestalde Erresuma Batuetan izaten ari diren uholdeak ikaragarriak izaten ari dira eta ez du hobetzeko itxurarik...

Bukatzeko beste irudi esanguratsu bat: Hemen izaten ari garen negua epela izaten ari bada, hurrengo egunetan Artikoraino luzatu behar den dorsala, aire oso epela bihalduko du goi latitudeetara. Hau da, hurrengo egunetan Ipar Poloan emango diren tenperaturak ia udan ematen diren antzekoak izango dira....

Egoera hau berezia da oso eta ikusiko da aurrerantzean nola dijoan meteorologia munduan zehar eta batez ere Euskal Herrian. Ematen du aldaketak izango direla gurean hurrengo egunetan, ez dakit negu itxura hartuko duen ala ez, baina bai urtaro honi dagokion antzekoa.

ZORIONAK ETA URTE BERRI ON 2016


domingo, 6 de septiembre de 2015

TXINGOR EKAITZA (Pozzuoli, Nápoles, Italia)

Muturreko meteorologiaren jarraitzaile amorratua izanda, zaila da harritzea hemendik dugun fenomenoekin. Gaur egun, informazio mordo bat daukagu interneteri esker eta txikitatik neukan pasioa meteorologian, batez ere muturreko fenomenoetan, eskura dut munduan gertatzen den guztia gaur egun eta klik sinple bateri esker. Hori bai, hemen Euskal Herrian izaten baditugu, pertsonalki bizitzen ditut egoera hauek, nahiz eta azkoz ere ahulagoak eta ezhoizkoak izan.

Argazkia: Federica Urzo

Ez da pasatzen egun bat bera ere, tornado, hurakan, ekaitz edo edozein muturreko fenomenoren bat ikusi gabe geratzen naizenik munduko edozein lekutan gertatzen dena.
Gaurko sarrera, atzo Nápoleseko Pozzuoli hirian gertatutakoari buruz doa. Askotan ikusi ditut ekaitzak, ekaitz bortitzak, Tornado Alley-en gertatzen diren modukoak. Oklahoma, Téxas, Kansas eta albokoak badakite ondo zelakoak izan daitezke ekaitz indartsuenak sortzen dituzten superzelulak, eta hauek botatzen dituzten txingor puxkak, baina oraingoan Europan izan da, konkretuki Italian. Dirudienez, txingor puxka hauek 12 zentimetrokoak izan dira, errekord-a izan daitekela komentatzen ari dira, baina konfirmatzear dago oraingoz.

Irudi eta bideo mordo bat heltzen ari zaizkigu ekaitz honi buruz, eta ez da gutxiagorako, txingor puxka hauek hartu duten dimentsio erraldoiengaitik. Teilatuak, zuhaitzak, kotxeak etabar....asko dira kaltetuak ekaitz honengaitik, baina hauek ez dira tornadoak ezta ere hurakanak, eta momentuz, nahiz eta galera materialak ugariak izan, behintzat kalte pertsonalak ez dira izan, edo ez dago horren albisterik behintzat eta eskertzekoa da.

Irudia: EUMETSAT

Honelako fenomenoak dira hainbeste harritzen nautenak. Imaginatzea bakarrik goiko argazkian agertzen den moduko harri puxkak ekaitz bat airean mantentzea bere pisuz jauzi arte, pentsa zelakoak izango ziren ekaitz honek sortu zituen aire korronte bortitzak....itzela!!


Bideoa: Rosario Chiocca

jueves, 27 de agosto de 2015

KATRINA HURAKANA, 10 URTE GEROAGO

Orain dela 10 urte, Mexiko-ko golkoan mugitzen ari zen sistema zikloniko erraldoi batek, Estatu Batuak mehatsupean jarri zituen.
Animazioa: CIMSS / SSEC

Katrina izeneko hurakan hau, 1 kategoriarekin ikutu zuen Florida estatua, baina Mexiko-ko golkoan sartzerakoan, normalean baino ur beroagoak aurkitu zituen eta beste faktore batzuei esker ere bai, 5 kategoriako indarra hartzea lortu zuen. Hauxe da, 285 km/ orduko haize ufada ikaragarriak, eurijasak eta kriston itsaski ziklonikoa.

Dakizuten moduan, ekaitz hauek sortzen duten efektu larrienak, itsasotik datoz. Hurakanak sortzen dituen haizeak oso indartsuak dira eta bestalde, hauen presio baxua, batez ere begialdean, itsasoaren urak goratzeko gaitasuna daukate.

Katrina, 5º kategoria zuen sistema zikloniko honek zuen tamainarekin, ez da harritzekoa Luisiana estatuan egin zuena. Euria mara-mara, haize oso indartsuak baina txarrena etortzear zegoen. Abuztuak 29-an Luisiana-ko kostaldera heldu zen eta 3º  kategoriarekin sortu zuen hondamendia, zoratzekoa. Itsasoaren urek barnealdera sartu ziren ekaitz hauekin gehienetan gertatzen den moduan eta bestalde, hiri hau babesten zuten dikeak apurtu ziren. Honen ondorioz, hiriaren 80%-a urpean geratu zen.

Ia 2000 hildako eta Estatu Batuetako hondamendirik handiena izatera pasatu zen. Argazkia: Weather.com

Hauxe Estatu Batuetan gertatu zen, baina Katrinak sortu zituen galerak, hildakoak eta hondamendi natural honek utzi zigun irudiak, 3-garren mundukoak ziruditen.

Nueva Orleans-en bazekiten lehenago edo beranduago, hurakan batek bisitatuko zituela, ohikoak direlako ekaitz tropikal hauek Golko aldean, baina sortea izan zuten Katrina heldu arte, eta hurakan historiko honek erakutsi zion mundu osoari, herrialde boteretsuena hankaz gora utzi dezakela naturak, gauzak behar diren moduan ez badira egiten, edo hala eta guztiz ere....

Bideoa: Mike Theiss (ultimatechase.com)

sábado, 4 de julio de 2015

BEROALDIA

Irudi bakar batek, mila hitzek baino gehiago esaten du!
Azkenengo egunetan asko entzuten ari gara "beroaldia" hitza, eta ez da gutxirako, tenperatura oso altuak sufritzen ari garelako. Udan gaude eta beroa egitea normala da, baina beroaldia hitza erabiltzen da, normalean baino tenperatura altuagoak eta jarraian ematen direnean.

Azkenengo egunetan izan dugun beroa, Afrikatik etorri zaigu eta ematen du tendentzia hori horrela jarraituko duela hurrengo egunetan.

Baina Euskal Herrian beroaldi honek, beste leku askotan baino eragin txikiagoa izaten ari du. Askotan kexatu egiten gera hemen dugun eguraldiarengaitik, baina kasu honetan, ipar-mendebaldetik ohiko erreztasunez etortzen zaigun hodeiak eta freskotasuna, beroaldi hau hobeto eramaten laguntzen ari zaigu, tregua txikiak sortuz, gaur igandea daukagun modukoa, zeru lainotuak eta 25º.  Bihar beroa bueltan dator...

Kanpora begira, beroaldi honek sortzen ari dituen tenperaturak ez dira batere normalak leku askotan. Estatuan ohituta daude tenperatura altuak jasatzen,  baina ez da izango batere atsegina horrelako tenperatura altuak eta jarraian izatea. Eskertzekoa da oso iparrean bizitzea, onerako eta txarrerako.


Baina Europan gertatzen ari dena oraindik deigarriagoa da. Frantzia eta Alemanian adibidez, 40º-ko tenperaturak sufritzen ari dira, eta Polonian eta Suitzan, asteburu honetan alerta gorrian daude. Han ez daude ohituta horrelako tenperaturak izaten eta oso egoera larria izan daiteke pertsona batzuendako.

Goiko irudian ikusi daitekeen moduan, antizikloi erraldoi bat dugu gainean, Finlandiaraino luzatzen dena, Europako leku askotan, errekordeko tenperaturak sortuz.
Espero det 2003-an izan genuen egoera ez errepikatzea. Ikustear dago...

Amaitzeko, Europan zehar mugitzen ari den aire masa subtropikal hau, dagoen ezegonkortasunari batera, ekaitz bortitzak sortu ditzake, batez ere Alemaniako ipar-partean. 3-ko alerta mailan daude momentu honetan, ekaitz oso indartsuak, txingor handia, haize bortitzak eta tornadoak sor ditzakeen ekaitz zelulak sortzeko arrisku handia dagoelako. Argi ibili beharko dira alde horretan.
Irudia: ESTOFEX



Horrelakoak dituzte arratsalde honetan Werl aldetik (Alemanian)
Bideoa (Yusuf 2003)


miércoles, 25 de febrero de 2015

OLATUAK DONOSTIAN ( ULI)

Otsailean gaude, neguan eta ez da oso arraroa Atlantikoan sortzen diren borraska sakonak, olatu handiak guregana bihaltzea.

Iazko egoera ezhoizkoa izan zen, hainbeste borraska eta hain sakonak bata bestearen atzetik sortu zirelako, baina aurtengoa normala da.

Oraingoan ULI borraska izan da olatu erraldoiak ekarri dizkiguna. Dakizuenez, Berlingo unibertsitate askea da borraska honei izena jartzen diotena.

Atzo, alerta laranjan geunden olatuengatik eta itsasoa haserre dagoenean, kriston espektakulua ematen digu. Egia da aurtengoa ez dela izan izakoak alarma gorria ekarri zuten bezalakoak, kalte izugarriak sortu zutenak eta hori asko eskertuko dute hondartza ondoan tabernak edo edozein motako lokalak duten jabeak.


 Negu hau indartsu etorri zaigu, batez ere otsaila.  Elurtea, haizea, ekaitzak eta batez ere  euria. Euri  asko egiten ari du eta orain dela aste pare bat  egoera larrian egon giñen  moduan uholdeengaitik  leku askotan, egun hauetan, antzerako egoera bizi  behar dugu.

 Errekak ur askorekin jarraitzen dute eta azken  egunetan eta batez ere atzo bota zuena  urtuko da.  Hauxe, gaur batez ere eta hurrengo egunetan bota  behar duenarekin batera,  albiste izango da.

 Olatuekin jarraituz eta atzoko eguna oso  desatsegina izanda ere, fenomeno hauek oso  gustoko dugun pertsona asko kostaldera gerturatu giñen argazkiak eta bideak grabatzeko  prest, jarraian jartzen dizkizuet: